Artykuł napisany dla Dzieckologia.pl. Katarzyna Lis, założycielka MOC Montessori, napisała dla projektu edukacyjnego Dzieckologia.pl długi tekst o wczesnym odpieluchowaniu. Poniżej krótka relacja z najważniejszych wątków — pełna wersja, ze wszystkimi argumentami i praktycznym opisem krok po kroku, czeka na Dzieckologia.pl.
Pielucha to wynalazek z lat sześćdziesiątych — nie etap rozwoju
Homo sapiens istnieje na tej planecie od około 300 000 lat. Pielucha jednorazowa, taka jak rozumiemy ją dziś, pojawiła się masowo w latach siedemdziesiątych XX wieku. Przez tysiące lat dzieci uczyły się kontroli pęcherza przed pierwszymi urodzinami — w wioskach Afryki Subsaharyjskiej, wśród rdzennych ludów obu Ameryk, w społecznościach inuickich. Praktyka ma w literaturze nawet swoją nazwę: Elimination Communication.
W ciągu jednego pokolenia okres noszenia pieluchy wydłużył się do dwóch i pół roku, czasem dłużej. Pani Katarzyna w swoim artykule zadaje jedno proste pytanie: czy układ moczowy i nerwowy człowieka aż tak zmienił się w czterdzieści lat? Odpowiedź — nie. Zmienił się rynek, który dłużej zarabia na klientach.
Co widzimy w żłobku — sygnały, których staramy się nie przegapiać
W naszej codziennej pracy obserwujemy to, o czym Pani Katarzyna pisze w artykule: dziecko już od pierwszych miesięcy życia komunikuje moment wypróżniania. Mina skupienia, charakterystyczne napięcie ciała, pojękiwanie. To są sygnały, które matka w wiosce odczytuje bez kursu neurorozwoju. My, dorośli w XXI wieku, nauczyliśmy się ich nie widzieć — bo „pielucha rozwiązuje sprawę”.
Lista warunków „gotowości do treningu czystości”, którą krążą po polskich blogach parentingowych (samodzielne ściąganie majteczek, stabilne chodzenie, werbalne sygnalizowanie), wyklucza z tej drogi dzieci z niepełnosprawnościami ruchowymi, niewidome, ze spektrum autyzmu. A przecież każde z tych dzieci może i powinno mieć możliwość korzystania z nocnika. To pokazuje, że lista „gotowości” opisuje wygodę dorosłego, nie rozwój dziecka.
Co można zrobić — w jednym akapicie
Obserwacja w pierwszych miesiącach. Posadzenie na nocniku w odpowiedzi na sygnał (a nie „co dwie godziny”) — najlepiej od dziewiątego miesiąca, gdy dziecko raczkuje, stópki na podłodze, plecy proste. Powtarzalność i spokój — bez bicia braw i bez gniewu, gdy się nie udało. Pielucha schodzi stopniowo: najpierw w dzień w domu, potem na krótkich wyjściach, sen nocny zostaje dłużej. „Wpadki” traktujemy jako informację, nie porażkę.
To nie jest tresura. To zaproszenie do kontaktu dziecka z własnym ciałem.
Pełna wersja artykułu
Pełny tekst Pani Katarzyny — z częścią o fizjologii pieluchy jednorazowej, o uzależnieniu od wypróżniania „w plastik”, o mitach „za wcześnie” i o ekonomii rynku pieluch — czytaj na Dzieckologia.pl:
→ Pielucha to wynalazek, nie etap rozwoju. Dlaczego odpieluchowanie powinno zacząć się dużo wcześniej
Dzieckologia.pl — projekt edukacyjny dla rodziców, w którym Pani Katarzyna regularnie publikuje teksty z perspektywy nauczycielki Montessori i założycielki naszej placówki.